Terug naar Homepage Parkmakers
TERUGBLIK
Klik HIER voor een impressie van de dag in 3 minuten!
Introductie Noordse Parkbuurt door Robbert van Vliet
‘De kracht van de Noordse Parkbuurt zit niet alleen bovengronds in wat je ziet, maar juist in de bodem van saamhorigheid eronder‘.
“Welkom allemaal! Vandaag neem ik jullie in sneltreinvaart (letterlijk, want spoorwegen komen ook nog langs mee door de roerige én groene geschiedenis van de Noordse Parkbuurt.”
“Maak je geen zorgen, het wordt geen saaie geschiedenisles met jaartallen en stoffige professoren. Nee, dit is meer Netflix-serie, maar dan met boerenkool, voetballers en een spoorbaan erdoorheen.”
2. Het begin: De groentetuin van katholiek Utrecht
Noordse Park: ooit letterlijk de “moestuin” van Oud-Katholiek Utrecht bekend als de Heerlijkheid van Pijlsweerd en stroomgebied van de meanderende Vecht, Schouwetering en Otterstroom. Vers uit de tuin naar de kerkbank. “Dus eigenlijk de eerste lokale biologische supermarkt. Alleen zonder hippe tõtebags* (*katoenentasjes) en havermelk.”
3. Zijdebalen & de opkomst van de industrie
Zijdebalen en Lauwerecht, ooit bruisend industrieel gebied. Fabrieken, rookpluimen, arbeidsethos…kippen, batterijen, benenkluif, poepdozen humus voor Voordorp.
“Kortom: dit was de Silicon Valley van Utrecht… alleen dan met textiel, kolen en kunst(ige) mest in plaats van laptops en cappuccino’s.” Nu opnieuw in ontwikkeling: 500 woningen, terugkeer van de Westerstroom → Otterstroom én balans tussen wonen & water.
4. De spoorwegen en de heuvel
Spoorlijn Utrecht–Amersfoort: letterlijk en figuurlijk een scheidslijn door de stad.
In het park kwam een heuvel in het park met hekken en parkwachters. Dat was in die tijd uniek. Op het gras mocht niet gelopen. Netjes op de paden blijven dús. “We waren en zijn toen en nu lekker pragmatisch…Utrecht heeft De Dom, Noordse Park De Heuvel om de Dom te kunnen zien. Lekker praktisch.”
5. De voetbaljaren (1950–1970)
Noordse Park = bakermat van lokaal voetbal…parkwachters renden achter veel jonge voetballers aan;
Het kampioensteam van DOS uit 1958, dat de enige landstitel voor een Utrechtse club won, bestond uit: Henk Temming, Cor Luiten, Tonny van der Linden en Wim Visser bij toen Velox, Elinkwijk, DOS (1958 Landskampioen) Jongens trapten er eindeloos tegen een bal. “Het Noordse Park als trainingsveld van dromen én kapotte schoenen tot in deze tijd; Ismaël Assati en Ibrahim Affelay”
6. Burgerinitiatief & herinrichting (2010–nu)
Bewoners → motor achter vernieuwing: Bewonersgroep sinds 2007 samen met architect Mariken van Nimwegen een plan gemaakt titel “Noordse Park Beter Bekeken” over kansen en mogelijkheden. Inmiddels zijn we in 2025 met veel resultaten: Pragmatisch zelfbeheer van Speeltuin, Zaailingen Pocket parkje, Commissie voor huurdersbelang en ondersteuning Vereniging van Eigenaren en Buurtactiviteiten in zelfbeheer én in samenwerking met organisaties en bedrijven oa. Hogeschool Utrecht, Ondernemersfonds en Gemeente Utrecht Wijkburo Noordwest. Met activiteiten: Dag van het Park, Burendag, Buurtcamping.
“Kortom: dit park is gezelliger dan menig vakantie-resort.”
7. Noordse Park als Zusterpark en ons Zaailingen Pocket Parkje
Sinds 2021 verbonden aan Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug → Zusterparken: groene eilanden in de stad. Sinds we Zusterpark zijn, gaat het niet alleen over samenwerking in het groot, maar óók over de kleine dingen: het opnieuw schilderen en opknappen van een parkbord, zodat bezoekers echt zien en voelen ‘dit park wordt door mensen gedragen’. We proberen de speeltuin, buurtplein, voetbalveld, grasveld, hondenuitlaatplek en het park letterlijk te verbinden in het groen – zodat kinderen, ouders en voorbijgangers niet in losse eilandjes zitten, maar zich onderdeel voelen van een groter geheel. “Wat je hier bovengronds ziet – bloemen, bomen, spelende kinderen – wordt mogelijk gemaakt door wat er onder de grond gebeurt. Een rijke voedingsbodem voor groei. En dat geldt niet alleen voor ons groen bij het Zaailingen Pocket Park, maar ook voor de bewonersinitatieven: je moet de tijd nemen, wortels laten groeien, en partnerschappen voeden. Dáárdoor staat het park nu stevig.”
“Kortom, denk aan de herfst…wij zijn eigenlijk net als schimmels en paddenstoelen: in het donker, ondergronds, gebeurt het meeste werk… en daarna plopt er ineens iets moois omhoog.”
Het bankje dat we, dit najaar, samen voor kunstenaar Hans van Lunteren (‘Toevallig Groen’) gaan plaatsen, geeft precies dat gevoel weer: groen laat dingen ontstaan, vaak onverwacht, maar altijd voedend. “En waar kun je dat beter bespreken dan zittend op een bankje? Daar ontstaan immers de beste buurtplannen.”
8. Afsluiter
“En zeg nou zelf: welke buurt kan trots zeggen dat ze zulke vruchtbare grond hebben met een uitzichtspunt, een Tinyforest in hét eigen park, een voetbalbakermat, speeltuinen én een camping … allemaal binnen de stadsgrenzen van Utrecht? De kracht van de Noordse Parkbuurt zit niet alleen bovengronds in wat je ziet, maar juist in de bodem van saamhorigheid eronder. Dat maakt dit park een plek waar steeds weer iets nieuws kan groeien.”
De Noordse Parkbuurt is dus eigenlijk alles in één: van groentetuin en industrieel erfgoed tot voetbalveld en festivalpark. Een wijk die steeds opnieuw uitgevonden wordt, mét de bewoners in de hoofdrol, pragmatisch en mét groene vingers” Samenwerking: bewoners + natuurorganisaties + gemeente → meer groen, meer leven, meer saamhorigheid. Toekomstdromen: Avontuurlijke speeltuin, groen podium voor de buurt talenten met WiFi hotspot, nieuw groener buurtplein met nog meer verblijfkwaliteit en schaduwrijke onder bomen.
Groet van Hans van Lunteren!
Dans, huil en wees blij en vooral…… eer de liefde
Na de introductie van Robbert volgde een ode aan beeldend kunstenaar Hans van Lunteren. Voor veel parkmakers was Hans een grote inspirator. In onder andere in de Noordse Parkbuurt, het Sjanghaipark (Overvecht) en Rotsoord is zijn eigenzinnige visie te zien op hoe de natuur meer vrijheid krijgt in de stad en hoe bewoners dat ‘vormgevend beheren’. Dit voorjaar overleed hij. Tijdens de ode vertelden parkmakers en bewoners die met hem samenwerkten wat Hans deed om ‘Toevallig groen’ te behouden in de openbare ruimte en hoe we zijn gedachtengoed levend kunnen houden.
Maar Hans groette ons ook terug. Lees hieronder zijn brief.
Beschermvrouwe Zusterparken: Janine Caalders
‘Ieder van ons is een druppel‘
Na de lunch maakten de parkmakers kennis met de beschermvrouwe van de Zusterparken. Janine Caalders was tussen 2016 en 2019 kwartiermaker / voorzitter en tot februari 2021 Directeur Bestuurder van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Ze startte haar toespraak met een aantal ‘typische parkmakers-tegeltjes-wijsheden’, benoemde hoe ze parkmakers wil ondersteunen in hun missie en sloot haar toespraak af met een toepasselijk fragment uit: “Wat er stroomt” Suzanne van Leendert, 2022.
NB: Suzanne van Leendert schrijft tweetalig, ook in het Engels. Dan heet dit gedicht Making Waves: ‘only together we can make waves, each one of us a drop’. Het boekje is ook te koop.
Word lid!
Sinds vorig jaar is Vereniging Parkmakers Utrecht opgericht om een aantal praktische zaken van het parkmakers grassroots netwerk te ondersteunen. Vind je parkmakers een tof netwerk? Word dan lid!
