Van buurtvergroeners tot parkmakers en zusterparken

Samen kunnen we één groot park zijn!


Wat als we onze leefomgeving in en om de stad zien als een groot parklandschap? Steeds meer mensen vergroenen hun eigen woonomgeving. Velen gaan verder dan hun eigen privé tuinen en werken ook aan vergroening van publieke ruimtes (“Buurtvergroeners“). Parkmakers gaan nog een stap verder. Hun filosofie luidt: ‘wat als onze leefomgeving beschouwen als een groot park, waar we wonen, werken, leven?’ Parkmakers verbinden daarom ook het groen in stad en werken onderling samen. Sommigen doorbreken daarbij ook de denkbeeldige grens tussen stad en het ommeland. Een gezonde leefomgeving, biodiversiteit en klimaatvraagstukken zijn uitdagingen die vragen om sterke verbindingen tussen stedelijk en landelijke gebieden. Zowel ruimtelijk, economisch als verbinding tussen mensen. Zusterparken is hier een mooi voorbeeld van. Een groeiende alliantie tussen het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en initiatiefgroepen uit Utrecht en Amersfoort.


Nieuws

18 mei 2022
LANCERING ZUSTERPARK UNIVERSITEIT UTRECHT VAN GROTE BETEKENIS

Met het zevende zusterpark bij de Universiteit Utrecht is de groene verbinding tussen de stad Utrecht (zuidoostkant) en het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug weer een grote stap verder gekomen. Zowel een waardevolle verbinding voor biodiversiteit en de gezondheid en het geluk van mensen als voor bundeling van kennis en samenwerking tussen het Nationaal Park, buurtvergroeners, kennisinstellingen en in dit geval ook samenwerking met de nieuwe generatie studenten. Jonge mensen die je niet meer hoeft uit te leggen waarom groen belangrijk is voor een gezonde leefomgeving en de toekomst. Oftewel, de perfecte ambassadeurs. Een bijzondere mijlpaal voor de universiteit, faculteit biodiversiteit, de stad Utrecht en het Nationaal Park.

31 maart 2022
RIDDERTUIN IN HOOGGRAVEN SLUIT ZICH AAN BIJ DE PARKMAKERS
De Riddertuin neemt het initiatief om groen door te laten groeien. Ze zoeken daarom de groene verbindingen met andere groendoeners. Zo wordt er in de buurt ook gewerkt aan geveltuintjes. Een logische verbinding. En zoals parkmakers dat gewend zijn, doen ook zij dat op een feestelijke manier. Op 24 april om precies te zijn. Ook een moment om de volgende stappen te zetten naar het worden van een 7e Zusterpark. Ze vormen een geweldige groene schakel tussen Zusterpark Rotsoord en Zusterpark Lunetten. Klik hier als je meer wilt weten over De Riddertuin.

13 maart 2022
LANCERING ZUSTERPARK LUNETTEN EEN FEESTJE

Zondag 13 maart plaatsten buurtvergroeners in Lunetten een bord in Park de Koppel, waarmee ze de wijk uitroepen tot het zesde Zusterpark van de stad Utrecht. Deze bewoners zien kansen om natuur en groen door de hele wijk te versterken en te vervlechten. Ook willen ze samen met de gemeente werken aan groene lopers naar de (binnen)stad én groene verbindingen naar de natuur buiten de stad tot aan het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. “Met kleine stukjes snippergroen redden we het niet. We moeten sterke stukken natuur in de stad koesteren en nieuwe stukjes groen en routes met elkaar in verbinding brengen’. Als Utrecht groeit, moet groen meegroeien is de stelling van een groep betrokken bewoners uit Lunetten. Met het uitroepen van Lunetten tot Zusterpark sluiten zij zich aan bij een groeiende beweging van buurtvergroeners binnen en buiten Utrecht. Lees meer over dit Zusterpark in Nieuwe Utrechtse Krant (De NUK). Of kijk op de site van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Klik hier voor een video impressie van Park de Koppel.



18 december 2021
DE NOORDSE PARK BUURT HET VOLGENDE ZUSTERPARK IN UTRECHT

Op 18 december 2021 riepen bewoners van de Noordse Parkbuurt in Pijlsweerd het groen dat zij zelf beheren uit tot Zusterpark van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Voor de verschillende initiatiefnemers die zich inzetten voor het Noordse Park, is de oprichting van het Zusterpark een kroon op hun werk. Zo ruimt een aantal bewoners regelmatig zwerfvuil op, verbeteren ze onveilige plekken en organiseren ze samen met andere partijen allerlei activiteiten waardoor de buurt elkaar kan ontmoeten in het groen. Naast de moestuin, natuurspeeltuin, hondenuitlaatplek en sportveld, beheren de buurtvergroeners het ZaailingenPocketPark. In dit stukje van het park kijken ze welk groen er uit zichzelf opkomt en wil groeien, pas daarna bepalen ze of ze willen bijsturen en welke nieuwe natuur ze ruimte willen geven. Viering Zusterpark: Robbert van Vliet, buurtbewoner: “Met een sfeervolle wandelroute met kaarslichtjes, vuurkorven, verhalenverteller en warme chocolademelk vieren we de lancering van ons Zusterpark. Helaas kunnen we door de Coronamaatregelen de lancering niet groots aanpakken. We zien de plaatsing van het Zusterparkbord op 18 december in het Noordse Park als een stimulans om nieuwe groene en sociale initiatieven te gaan organiseren voor 2022.”


PROVINCIE UTRECHT SUBSIDIEERT GROENE BURGERINITIATIEVEN

Klimaatbestendige, Groene en Gezonde Steden en Dorpen 2021-2023
De provincie Utrecht lanceert een subsidie waarmee onder meer in groepen verenigde inwoners zelf aan de slag kunnen met projecten voor een groenere en gezondere woonomgeving. De regeling is ook bestemd voor gemeenten, scholen, bedrijven, woningcorporaties en maatschappelijke organisaties. Het geld is voor vergroening van de straat, een groenblauw schoolplein, klimaatbestendige kantoorgebouwen of maatregelen voor verhoging van de biodiversiteit in een buurt. In totaal is er 1,78 miljoen euro beschikbaar voor de maatregelen. Klik hier om direct naar de regeling te gaan.


Parkmakersinitiatieven


FLINK POTJE PARKMAKERS POWER IN HET NAJAAR VAN 2021!
Hoewel Parkmakers elkaar helaas 15 november niet live konden ontmoeten doen zij toch aan flink wat Potjes Parkmakers Power. Het Maxima Park ontving 11 november als 2e park in Nederland dGreen Flag Award met een pluim aan alle vrijwilligers, vanwege hun gastvrijheid, onderhoud en vernieuwende samenwerkingsvorm (Parkberaad). De parkmakers in Voordorp Utrecht schitterden met een artikel in het blad Mens en Wijk, parkmaker en kunstenaar Hans van Lunteren uit Pijlsweerd droeg bij aan een prachtige tentoonstelling in het Centraal Museum Utrecht over toevallig groen ‘Zaailingen van de stad’ (zie ook dit 2e artikel in DUIC) en maar liefst drie nieuwe locaties in Utrecht en Zeist maken zich op om eind 2021 / begin 2022 Zusterpark te worden.

9 oktober 2021
BURGERTOP IN LUNETTEN OVER DE TOEKOMST VAN HUN GROEN

Op 9 oktober 2021 organiseerde de werkgroep Groen Ontwikkelplan, samen met de werkgroep ‘Inclusie’ een burgertop. Uniek, omdat ze op deze manier ook hele andere mensen dan de ‘usual suspects’ betrekken bij het plan dat gaat over toekomstig gebruik, beheer en onderhoud van het park. Ook de verbinding tussen mensen en ander groen in Utrecht en parken nabij de stad werd nadrukkelijk genoemd als vervolgstap. Logisch want Lunetten is een belangrijke groenschakel tussen de stad met landgoederen, het Kromme Rijn gebied en het groen tot aan het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Het idee om aansluiten bij de zusterparkenbeweging is dan ook opgenomen in het plan. Klik hier voor meer informatie.


6 november 2021
NATUURBUREN KERCKEBOSCH

Parkmakers (natuurburen) in Kerckebosch organiseerden op 6 november weer een actieve BuurNatuurdag. In deze flyer lees je meer over de aanpak van actieve vrijwilligers in Kerckebosch.


9 juli 2021
GROENE SPOOR EERSTE ZUSTERPARK IN AMERSFOORT

Op 9 juli 2021 werd Het Groene Spoor officieel het eerste Zusterpark in Amersfoort. Gijs van Valkenhoef, voorzitter van het Groene Spoor, onthulde samen met wethouder Astrid Janssen en directeur bestuurder Gijs de Kruif van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug het mooie houten zusterparkbord bij het station Amersfoort. Gemaakt van een boom uit Utrecht, zodat er ook een verbinding is met de Utrechtse parkmakers. De initiatiefgroep het Groene Spoor werkt aan een zeer indrukwekkende groene zone helemaal van De Eem naar Birkhoven en verbindt daarmee het groen in de stad met het Nationaal Park. En ze doen dat vanuit een mooi samenspel met de gemeente Amersfoort, NS en vooral met heel veel omwonenden. Hulde Gijs va Valkenhoef, Guido van Beek, Chris van Rossum en alle andere Amersfoortse buurtvergroeners!


Zusterparkbord en bankje in De Voortuin

21 juni 2021
VOORDORP DERDE ZUSTERPARK IN UTRECHT
Voordorp ligt aan de noordoostrand van de stad en grenst aan de volkstuinparken Ons Buiten, De Pioniers en De Driehoek. Zelf heeft Voordorp een klein groen hart met een parkje en buurtmoestuin De Voortuin.De openbare ruimte in de wijk biedt veel kansen om te vergroenen en de biodiversiteit te vergroten. De initiatiefgroep wil met zoveel mogelijk enthousiaste bewoners groene initiatieven versterken en van Voordorp één groot park maken. Daarnaast willen ze werken aan betere groene verbindingen van wijk naar wijk en van Voordorp naar buiten de stad. Voor zichzelf én de natuur. Ze nodigen iedereen uit om mee te doen. Lees hier een interview van Marit Overbeek in De NUK met Frans van den Berg. Meer informatie? Neem dan contact op met Frans via zijn mailadres kijkeven@tiscali.nl


2 juli 2021
PARKMAKERSPARADE.

Op 2 juli wandelden parkmakers samen met parkmakers fans uit heel Nederland van de Community of Practice Landschap als Vestigingsvoorwaarden (Delta Metropool) door Utrecht. Ze vertelden elkaar verhalen en filosofeerden over de vraag hoe we samen een groot park kunnen zijn. Hoe verbinden we mensen, groen en landschappen in en om de stad, hoe kunnen we groeien en nieuwe netwerken en samenwerking organiseren. We liepen onder andere van Lunetten via Maarschalkerweerd en de Oosterspoorbaan naar Vaartsche Rijn en we bezochten het Werkspoorkwartier, Rotsoord en Voordorp. Éen ding is duidelijk: door samen te wandelen, zie, hoor en beleef je meer dan achter je werktafel en kom je per definitie tot nieuwe inzichten. Lees het verslag met conclusies en inzichten van de deelnemers of bekijk de film van deze dag


8 juni 2021

MEER RUIMTE VOOR NATUURLIJK GROEN IN PIJLSWEERD
In De Noordse Parkbuurt (Pijlsweerd) hebben bewoners een verwilderde plantenborder omgetoverd tot een ZaailingenPocketParkje. Een idee van beeldend kunstenaar en hovenier Hans van Lunteren. Het gaat om de border in het Noordse Park aan de Kokkenhoflaan. Parkmaker Robbert van Vliet is al jaren actief in deze buurt waar alles bij elkaar komt. Kunst, sport en speelplekken, ontmoeting- en rustplekken en natuur. Wil je meer weten? bezoek dan eens de website van het Noordse Park.


27 mei 2021

NIEUWE GROENE LOOPVERBINDING VANAF STATION ZUILEN NAAR HET WERKSPOORPAD. Ondernemers van het Werkspoorkwartier hebben een extra stukje looppad gecreëerd tussen het Werkspoorpad en het station. Dit werd met een aantal eenvoudige ingrepen mogelijk. Bijvoorbeeld door een hek te verwijderen. De groene route is in zelfbeheer genomen door de ondernemers. Bekijk hier een filmpje van het Werkspoorpad.


1 mei 2021

DENK MEE OVER HET GROEN ONTWIKKELPLAN LUNETTEN (GOL)
Tot 26 juni kunnen bewoners van Lunetten en andere gebruikers van het vele groen in Lunetten meedoen aan de interactieve wandel-enquête . De plekken zijn gemarkeerd met QR-codes.

Achtergrond: De werkgroep ‘Groen Ontwikkelplan Lunetten’ heeft het afgelopen jaar geïnventariseerd welke (bijzondere) natuur en cultuurhistorie Lunetten heeft en welke kansen er op verschillende plekken in het groen liggen. Nu is de werkgroep zover dat ze wijkbewoners vragen wat zij belangrijk vinden en welke kansen zij zien. De wandelenquête is interactief en beschikbaar van 21 maart tot 1 juni. Klik hier voor meer info over het Groen Ontwikkelplan Lunetten.

Inmiddels heeft de werkgroep ook een concept natuurwaardenkaart ontwikkeld. Ook inspirerend voor andere buurtgroeners en parkmakers.


22 april 2021

BOMENPROCESSIE ZUSTERPARK ROTSOORD
Op Nationale Zaaidag 22 april j.l. verbond Zusterpark Rotsoord stad en Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, door groen van Austerlitz naar Rotsoord te fietsen in een Bomenprocessie. De bomen en planten kregen een nieuw thuis in mobiele Heuvelrug-tuinen op Rotsoord. Zo maken ze van Rotsoord een steeds groener Zusterpark. Hoe leuk parkmaken kan zijn, zie je in dit filmpje van onze Bomenprocessie. Mis jij ook groen in je buurt? Word dan ook parkmaker. Samen kunnen we een groot park zijn!

Lees hieronder de berichten van De Nuk en het AD over de bomenprocessie van Rotsoord.
https://denuk.nl/guerilla-groen-op-rotsoord-natuur-uit-de-heuvelrug-verhuist-naar-hartje-hoograven/
https://www.ad.nl/utrecht/guerilla-tuinen-groene-tuinen-zonder-gif-rukken-ook-op-in-utrechtse-wijk-rotsoord~a9a12460/


Meer weten over de Zusterparken aanpak van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug of Zusterpark worden? Bezoek de zusterpark- pagina van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Wil je een Heuvelrugtuin maken of misschien wel een Heuvelrugbalkonnetje of Heuvelrugboomspiegel? Ga dan naar JouwHeuvelrug.nl. Hier vind je praktische tips, een planten en bomenlijst en informatie over kwekerijen in de regio Utrecht die een speciaal Heuvelrug assortiment hebben.


20 april 2021

KWEKERIJ MET EETBARE PLANTEN OP ZUSTERPARK HOF VAN CARTESIUS. Hof van Cartesius biedt sinds kort plaats voor Stekkers, een biologische kwekerij met eetbare en andere nuttige planten, struiken en bomen. (Vlampijpstraat 94, Utrecht). Ze zijn op weekdagen open van 9-18u.

10 april 2021

BUURTVERGROENERS VEEMARKT
10 april 2021 plantten bewoners van de wijk Veemarkt Utrecht in samenwerking met gemeente Utrecht 2.500 planten om hun buurt te vergroenen. De bewoners beheren vanaf nu deze nieuwe groene plekken. “Op deze manier hebben we alsnog een gezamenlijke tuin bij ons huis“.
Wil je meer weten hoe ze dit hebben aangepakt? Neem dan contact op met parkmaker Frans van den Berg kijkeven@tiscali.nl

HET RONDJE RINGPARK VAN DE DICHTERSWIJK IS WEER OPEN
Sinds 18 april is het weer mogelijk te kunnen wandelen over het pad langs de Kruisvaartkade. Het voetveer is hersteld en de Hefbrug is toegankelijk gemaakt voor voetgangers. Kijk voor meer info op de website van Ringpark Dichterswijk.

Inspiratiekaarten

Met hulp van Provincie Utrecht heeft LAND atelier uit Utrecht enkele inspiratie kaarten gemaakt. De kaarten laten zien wat de relatie is tussen de groene verbindingen tussen initiatiefgroepen, landschappen in de stad Utrecht en de verbinding met het grotere landschap ten oosten van de stad. De kaarten zijn niet alleen gemaakt vanuit landschappelijke logica (water en groenstructuren, infra, cultuurhistorische routes etc). Park makers werken juist ook vanuit een menselijke logica. Het netwerk tussen initiatiefgroepen, favoriete groene wandelroutes, favoriete groene rust en recreatieplekken etc. De meerwaarde van deze kaarten is dus dat er ook een belevingskaart bij zit. Een kaart vanuit mensperspectief.


Wat zijn Zusterparken?

Het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en vele buurtvergroeners in steden delen dezelfde uitdaging. Hoe zorgen we ervoor dat onze groene omgeving sterk blijft en meegroeit met andere ontwikkelingen? Hoe kunnen we samen optrekken, de creativiteit uit de stad benutten en samenbundelen met de kracht van het robuuste Nationaal Park?. Hoe kunnen onszelf beschouwen als een geheel waarbij we steeds dichter naar elkaar toegroeien?

In 2019 ontstond een inspirerend partnership tussen Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en groene initiatiefgroepen in stedelijke gebieden. Onder de naam Zusterparken gingen de initiatiefnemers aan de slag met meer groen in hun eigen omgeving en groene verbindingen vanuit hun Zusterpark naar Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en omgekeerd groei vanuit het NP naar stedelijke gebieden.

Inspiratiebron voor deze insteek van ‘London National Park City’: wat als we onze hele leefomgeving beschouwen als een groot Nationaal Park? Wanneer we groen, erfgoed en landschap als uitgangspunt nemen voor groei? En onze woonopgave, mobiliteit en bedrijvigheid hier een plek in geven? In plaats van andersom.

Regio Utrecht is een van de snelst groeiende regio’s van Nederland. Mensen in de omliggende steden en in het Nationaal Park ervaren dat het landschap en de natuur onder druk komen te staan. Daarom werken we samen met de Zusterparken aan groei van draagvlak voor en groei van groen in het stedelijk gebied. We laten letterlijk een aantrekkelijke en groene omgeving groeien: in tuinen, buurten, straten, parken, langs wandelroutes en aan de waterkant. Door kleine dingen te doen, kunnen we samen groene lopers creëren vanuit de stad naar het Nationaal Park en omgekeerd. Zo dragen we ook bij aan een beter klimaat en meer biodiversiteit.

Klik hier voor de pdf met het verhaal over Zusterparken

Zusterpark van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug

Als zusterpark ben je verbonden met Het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Je bent daarmee symbolisch ook een klein stukje Nationaal Park in de stad geworden. Het Park biedt je de ruimte om te ontspannen in de prachtige natuur. De natuur staat echter ook onder druk. De verbintenis tussen de Zusterparken en Nationaal Park is dan ook wederkerig. Het is belangrijk dat ook in het stedelijk gebied, dichtbij huis, er meer groen ontstaat en dat mensen uit het stedelijk gebied opkomen voor behoud van dit gebied.

Ook Zusterpark worden?

Ben je nieuwgierig geworden naar de Zusterparken en wil je meer weten of meedoen? Kijk dan ook eens op de website van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug.

Jaarplan 2022

Parkmakers hebben samen weer een kersvers jaarprogramma 2022 samengesteld. Download hier de PDF van het programma. Nog niet alle data van de diverse events zijn definitief vastgesteld. Op deze webpagina vind je de laatste updates van dit programma.

Jaarplan 2021

Download hier de PDF